Perspicuus Publishers

Bij toeval stuitte ik vorige week op een website met als titel ‘Vind het antwoord in jezelf’(punt nl), gelanceerd door een religieus-humanistische geloofsgemeenschap. Een opmerkelijke slogan voor deze gemeenschap die christelijke wortels kent. Zoals in veel religies, maar zeker ook in het christendom, gaat het niet om het vinden van antwoorden op levens-en geloofsvragen in jezelf, maar juist buiten jezelf. Het helpt om zaken vanuit een ander perspectief te bekijken. Om over de grenzen van je eigen gelijk heen te kijken en soms je eigen mening bij te stellen. Mogelijke antwoorden, of in ieder geval pogingen tot antwoorden, worden je dan van buitenaf aangereikt, waarmee je inderdaad zelf aan de slag moet gaan. Uiteindelijk ben je er zelf verantwoordelijk voor, maar in de geest van Jezus is er ook sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid. Je staat er niet alleen voor. Enkele keren lezen we in de Bijbel over wonderbaarlijke genezingen, waarbij Jezus wees op het geloof van mensen in de omgeving van deze zieke dat bijdroeg aan het herstel; niet op de inzet van de zieke zelf.  Zo kan een geloofsgemeenschap ook werken. Hier kun je je steeds weer openstellen voor datgene wat zich buiten jezelf bevindt, als antwoord op vragen die in jezelf te vinden zijn.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 20 november 2015 in het Noordhollands Dagblad

“Ik heb er wel respect voor, maar ben er niet mee opgegroeid.” Dat vertelde een jonge student mij afgelopen zaterdag, toen ik met hem in gesprek kwam in het kerkgebouw, waar zijn opa meehielp de kerstversiering aan te brengen. Als studieopdracht moest de student het thema ‘familie’ in beeld brengen. Zijn opa was de gelukkige om gefilmd te worden bij zijn dagelijkse bezigheden. Toen realiseerde ik me weer dat er nu generaties opgroeien zonder enige kennis of besef van religieus geloof. Ze hebben er niets mee, maar ze hebben er ook niets tegen. Daar waar het doorgeven stopt, stopt doorgaans ook het geloof. Dat geeft echter ook mogelijkheden om het doorgeven weer op te pakken. Niet om zieltjes te winnen, maar om een extra dimensie te mogen meegeven in het leven. Misschien spoeden daarom veel mens zich wel rondom kerst naar een mis of viering in een kerk om toch iets te ervaren van dat wat verloren gewaand is. Een gemis dat men niet altijd kan benoemen. Ook na kerst staan diezelfde plaatsen open om door te geven én te ontvangen. Alleen je moet er wel tijd voor vrijmaken, net zoals met andere zaken. Want daar zit ook een knelpunt, zo begreep ik afgelopen zaterdag.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 15 december 2017 in het Noordhollands Dagblad

Onlangs verscheen van de hand van Tim Crane, Brits atheïstisch filosoof, het boek ‘De betekenis van geloof – religie vanuit het oogpunt van een atheïst.’ Een dergelijke titel vraagt om duiding. Deze keer geen inktzwarte kijk op religie, maar een beeld met veel meer nuances. Een duidelijk weerwoord tegen het oprukkende zogenoemde ‘Nieuwe atheïsme’. Het gaat niet alleen meer om de ontkenning van God, maar begint ook fundamentalistische trekken te vertonen, die vaak maar al te graag door dezelfde groep aan religieuzen wordt toegedicht. Dat uit zich onder andere in nogal controversiële uitlatingen over vreemdelingen en vrouwen. De belangrijkste vertegenwoordiger van dit genre is Richard Dawkins. Crane verwijt zijn landgenoot dat hij niet inziet dat geloof bij de wereld en bij een grote groep mensen hoort. Het heeft een enorme positieve invloed op de levens van veel mensen en geeft hen het gevoel dat ze bij een groep horen en een gezamenlijke geschiedenis kennen. En niet onbelangrijk: geloof geeft ‘het gevoel dat iets waardevol is dat voorbij het heden gaat’. Volgens Crane zit de toekomst van het atheïsme in tolerantie en begrip. Laat dat nu juist ook kernwaarden zijn die je mag verwachten van mensen die zich gelovig noemen. Er zijn dus meer raakvlakken dan je denkt.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 17 november 2017 in het Noordhollands Dagblad

Eens werd aan mensen in Rotterdam gevraagd wie Erasmus was. Enkele mensen meenden dat hij de ontwerper van de Erasmusbrug moest zijn in dezelfde stad. Hij was inderdaad een bruggenbouwer, maar niet van dat indrukwekkende moloch over de Nieuwe Maas. In het gedenkjaar van 500 jaar reformatie (1517–2017) dat komende twee weken zijn hoogtepunt bereikt, wordt de opkomst van het protestantisme gevierd en herdacht, waar ik ook een kind van ben. Alhoewel Maarten Luther een hoofdrol in speelt, zou je zijn tijdgenoot, de redelijke en gematigde Erasmus, bijna vergeten. 550 jaar geleden geboren op Hollandse bodem, maar Europeaan in hart en nieren. Een man die de strijd tegen twijfelachtige praktijken in de Rooms katholieke kerk juist met de pen voerde, in tegenstelling tot Maarten Luther die indirect met zijn grote mond en vereenvoudiging van de werkelijkheid een kwalijke bijdrage heeft geleverd aan veel bloedvergieten in die tijd. Erasmus’ werk wordt weer hoogst actueel als we kijken naar de huidige samenleving. Mensen zoals hij blijven ook nu nodig. Bruggenbouwers die niet slopen, maar verbinden. Niet op zoek naar dat wat scheidt, maar wat mensen met diverse achtergronden verbindt. Niet geketend willen worden door het instituut kerk, maar ook niet door mens en kapitaal. Wordt het misschien weer eens tijd voor een Erasmusjaar?

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 20 oktober 2017 in het Noordhollands Dagblad

Twee weken geleden overleed Harry Kuitert. Een spraakmakend Nederlandse theoloog en met name bekend bij een groep mensen in de twee generaties voor mij, die kritische vragen stelden bij geloof en kerk in zijn huidige vorm. Hij werd bekend met de uitspraak: ‘Alle spreken over boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van boven te komen.’ Uiteindelijk ontwikkelde zijn gedachtegoed zich zover, dat van God en geloof niets meer overbleef dan een menselijke verbeelding. Verbeelding suggereert, in tegenstelling tot geloof, dat iets niet waar is. En dat is jammer. Gooi je daarmee niet het kind met het badwater weg en blijf je achter met een gevoel van het grote Niets? Ik vraag me af of dat bevrijdend werkt. Vertwijfeling, frustratie en verbittering kunnen achterblijven. Zoals dezelfde Kuitert zei: ieder mens is ‘ongeneeslijk religieus’. Dus zo makkelijk kom je er niet van af. Voor degenen die zich aangesproken voelen: zet de schroom van je af en kom weer eens proeven in een kerkdienst*, om je beeld over geloof en kerk  bij te stellen. Laaf je aan de verhalen, vol van levenswijsheid, die inderdaad al eeuwenlang door mensen verteld  worden. Deel mee in het ritueel of geniet gewoon even van de stilte.

 Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 22 september 2017 in het Noordhollands Dagblad

* A.s. zondag Kerkproeverij in de Nieuw-Apostolische Kerk te Blokker; aanvang 10.00 uur. Wees welkom!

Aanslagen in Spanje. Het lijkt niet op te houden. We moeten er mee leren leven, wordt ons steeds weer verteld. Onder deze omstandigheden klinken oude Bijbelse uitspraken over liefde (‘God is liefde’, ‘Heb de Heer uw God lief, met heel uw hart’, ‘Heb je vijanden lief’) als onbegrijpelijke woorden uit een tijd dat ‘Geluk nog heel gewoon was’. Maar gelukkig te weten dat die tijd helemaal nooit heeft bestaan.  Geluk en ongeluk zijn allebei onderdeel van het leven. Vroeger en nu. Maar hoe ga je hiermee om? Zelfs voor mensen die zich ‘gelovig’ noemen is het maar de vraag of ze soms niet willen weglopen voor die moeilijke woorden, die zo ver af lijken te staan van de realiteit. Ze hebben de woorden al zo vaak gehoord, dat je er doof voor kunt worden. Dan lijkt de kloof tussen theorie en praktijk wel erg groot. Al helemaal als het ongeluk, in welke vorm dan ook, in naam van een religie wordt gebracht. Er zijn er voor minder van hun geloof gevallen. De kracht ligt in het feit de eerder genoemde ‘oude uitspraken’  van stof te ontdoen. Dus niet blijven hangen in discussies over of God nu  wel of niet bestaat, maar in je eigen leven laten zien welk beeld van God beantwoordt aan liefde!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 25 augustus 2017 in het Noordhollands Dagblad

Voor velen is weer de tijd aangebroken om een tandje terug te schakelen (en niet alleen de week na de Tour de France). Om bij te komen van het leven van alledag. Eigenlijk bijzonder dat we onszelf eerst laten opbranden en dan vakantie nodig hebben? We leven in een maatschappij waar het voortdurend meer en beter presteren tot een nieuwe god verheven lijkt te zijn. Alles ten dienste van werkgever, aandeelhouders, bijbehorende stijgende winstverwachtingen en een overheid die de lat soms wel erg hoog legt. Het aantal mensen dat op steeds jongere leeftijd een burn-out krijgt blijft maar stijgen.  Ik ben geen maatschappijpessimist, maar er is duidelijk iets aan de hand. Zoals mijn naamgenoot in de Bijbel Jezus’ woorden veelzeggend en nog hoogst actueel  weergeeft: ‘Wat heeft een mens eraan als hij de hele wereld wint, maar het leven erbij inschiet?’. Of met  andere woorden: je beschadigt  het belangrijkste dat je bezit,  als je alleen maar voor  het materiële gewin gaat. Het gaat hier om prioriteiten stellen. Wat vind je in je leven werkelijk belangrijk? Is iets alleen van economische waarde of bestaan er ook andere, hogere, waarden voor je?  Om hier achter te komen,  vraagt een moment van rust en reflectie. Vakantie is een uitstekend moment hiervoor!  Succes!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 21 juli 2017 in het Noordhollands Dagblad

Een televisiereclame van een bekend frisdrankmerk laat ons indringende wijze zien wat er gebeurt als je geen keuzes maakt in je leven. Je draagt kleren die niet bij je passen, je kapsel is het niet waard deze naam te dragen en je nieuwe huis kan zomaar een vervallen kerncentrale zijn. De moraal van het verhaal: kies! Met levensbeschouwing is het eigenlijk niet anders. Zoals iemand terecht eens zei: ‘Als we nergens meer in geloven, dan kunnen we in alles geloven. Maar om daarmee om te gaan, moeten we wel in iets geloven. Dat is de vreemde schijnbare tegenstelling van deze tijd.’ Dat vraagt om zelfonderzoek.  Hierin voorziet de recent verschenen ‘Kieswijzer levensbeschouwing’, van André Droogers. Op basis van enkele korte, pakkende vragenlijsten, laat Droogers je op een luchtige manier  ontdekken wat je ten diepste gelooft. Daarbij helpen korte overdenkingen, waarvan de onderwerpen steeds tegenovergesteld aan elkaar zijn. Op een prettige manier wordt je ‘gedwongen’ om een keuze te maken; of in ieder geval aangespoord om te gaan nadenken over een keuze. Dat geldt voor iedereen: of je nu een bevestiging zoekt van wat je nu gelooft, of dat je steeds opnieuw kiest of dat je jezelf niet eens bewust bent dat je gekozen hebt. Dus doe niet zomaar wat!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 30 juni 2017 in het Noordhollands Dagblad

De combinatie van Pinksteren en kermis is zo gek nog niet. Komend pinksterweekend vindt in diverse dorpen weer de jaarlijkse kermis plaats. Oorspronkelijk was een kermis een jaarmarkt ter gelegenheid van de wijdingsdag of een andere feestdag van de lokale kerk. Het woord is dan ook een verbastering van het woord kerkmis. Op die dag kwamen de dorpelingen samen om een lokale heilige te eren en samen plezier te hebben. Je zou dus bijna vergeten hoe de kermis eigenlijk ontstaan is en nauw verbonden blijkt te zijn met onze religieuze wortels. Dan is de stap naar Pinksteren ook niet zo groot. Een feest dat christenen uiteindelijk verbonden hebben met een joods oogstfeest. Hier leidt oogst tot een nieuw begin: het ontstaan van de christelijke kerk. Niet als doel, maar wel als middel om het verhaal van Jezus brandend te houden. Want Pinksteren gaat ook over ‘vlammetjes’, om een vuur te ontsteken in de harten en hoofden van mensen. De Geest is aan het werk! Om af te sluiten met een oud-christelijke tekst: ‘De Heilige Geest drenkt wat dor geworden is, buigt wat star geworden is, koestert wat bevroren is en maakt recht wat gebogen is.’ Dit weekend dan toch ook maar een bezoek aan de kerkmis, naast de kermis?

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 2 juni 2017 in het Noordhollands Dagblad

Vandaag: Bevrijdingsdag! Een moment om stil te staan bij de bevrijding van een tirannieke onderdrukker, 72 jaar geleden. Tot 2020 staat deze dag in het teken van ‘Geef vrijheid door’. Een enigszins vreemde slogan, aangezien je vrijheid niet doorgeeft, maar de verhalen die over vrijheid gaan. En dan is het aan de luisteraar wat hij ermee doet. Je komt dan tot de pijnlijke conclusie dat daar vaak weinig van terechtkomt. Zie de oorlogen die nog steeds wereldwijd worden uitgevochten, maar soms ook al in je eigen leefomgeving. Moet je dan stoppen met deze verhalen te vertellen? Nee, zeker niet! De Bijbel verhaalt al bijna tweeduizend jaar lang over de vrijheid die apostel Paulus beschrijft: “Jullie zeggen: ‘Wij mogen doen wat we willen.’ Maar ik zeg: Ja, maar niet alles is goed. Jullie zeggen: ‘Wij mogen doen wat we willen.’ Maar ik zeg: Ja, maar alleen als je daarmee ook de anderen helpt. Jullie moeten niet alleen aan jezelf denken, maar ook aan anderen.” (BGT / 1 Kor. 10:23-24). De mens is nooit te oud om dit in de praktijk te brengen. Vrijheid gaat dus niet alleen over jezelf, maar juist ook over de relatie met anderen. Degene die zich daarvoor wil inzetten, heeft de betekenis van ware vrijheid begrepen!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 5 mei 2017 in het Noordhollands Dagblad

Recente uitgaven

Adopteren volgens Murphy 

E-book | Amazon (Kindle) | Kobo | 1e druk | ISBN: 9789402152364 | juli 2016 | Prijs: € 4.99

Paperback | 1e druk | ISBN: 9789402152340 | juli 2016 | 110 pagina's | Prijs: € 14.99

Auteur: Reinier van Markus

Binnenkort verwacht

De verblinde adelaar

2e druk | Auteur: H.C. Whitley