Perspicuus Publishers

Eens werd aan mensen in Rotterdam gevraagd wie Erasmus was. Enkele mensen meenden dat hij de ontwerper van de Erasmusbrug moest zijn in dezelfde stad. Hij was inderdaad een bruggenbouwer, maar niet van dat indrukwekkende moloch over de Nieuwe Maas. In het gedenkjaar van 500 jaar reformatie (1517–2017) dat komende twee weken zijn hoogtepunt bereikt, wordt de opkomst van het protestantisme gevierd en herdacht, waar ik ook een kind van ben. Alhoewel Maarten Luther een hoofdrol in speelt, zou je zijn tijdgenoot, de redelijke en gematigde Erasmus, bijna vergeten. 550 jaar geleden geboren op Hollandse bodem, maar Europeaan in hart en nieren. Een man die de strijd tegen twijfelachtige praktijken in de Rooms katholieke kerk juist met de pen voerde, in tegenstelling tot Maarten Luther die indirect met zijn grote mond en vereenvoudiging van de werkelijkheid een kwalijke bijdrage heeft geleverd aan veel bloedvergieten in die tijd. Erasmus’ werk wordt weer hoogst actueel als we kijken naar de huidige samenleving. Mensen zoals hij blijven ook nu nodig. Bruggenbouwers die niet slopen, maar verbinden. Niet op zoek naar dat wat scheidt, maar wat mensen met diverse achtergronden verbindt. Niet geketend willen worden door het instituut kerk, maar ook niet door mens en kapitaal. Wordt het misschien weer eens tijd voor een Erasmusjaar?

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 20 oktober 2017 in het Noordhollands Dagblad

Twee weken geleden overleed Harry Kuitert. Een spraakmakend Nederlandse theoloog en met name bekend bij een groep mensen in de twee generaties voor mij, die kritische vragen stelden bij geloof en kerk in zijn huidige vorm. Hij werd bekend met de uitspraak: ‘Alle spreken over boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van boven te komen.’ Uiteindelijk ontwikkelde zijn gedachtegoed zich zover, dat van God en geloof niets meer overbleef dan een menselijke verbeelding. Verbeelding suggereert, in tegenstelling tot geloof, dat iets niet waar is. En dat is jammer. Gooi je daarmee niet het kind met het badwater weg en blijf je achter met een gevoel van het grote Niets? Ik vraag me af of dat bevrijdend werkt. Vertwijfeling, frustratie en verbittering kunnen achterblijven. Zoals dezelfde Kuitert zei: ieder mens is ‘ongeneeslijk religieus’. Dus zo makkelijk kom je er niet van af. Voor degenen die zich aangesproken voelen: zet de schroom van je af en kom weer eens proeven in een kerkdienst*, om je beeld over geloof en kerk  bij te stellen. Laaf je aan de verhalen, vol van levenswijsheid, die inderdaad al eeuwenlang door mensen verteld  worden. Deel mee in het ritueel of geniet gewoon even van de stilte.

 Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 22 september 2017 in het Noordhollands Dagblad

* A.s. zondag Kerkproeverij in de Nieuw-Apostolische Kerk te Blokker; aanvang 10.00 uur. Wees welkom!

Aanslagen in Spanje. Het lijkt niet op te houden. We moeten er mee leren leven, wordt ons steeds weer verteld. Onder deze omstandigheden klinken oude Bijbelse uitspraken over liefde (‘God is liefde’, ‘Heb de Heer uw God lief, met heel uw hart’, ‘Heb je vijanden lief’) als onbegrijpelijke woorden uit een tijd dat ‘Geluk nog heel gewoon was’. Maar gelukkig te weten dat die tijd helemaal nooit heeft bestaan.  Geluk en ongeluk zijn allebei onderdeel van het leven. Vroeger en nu. Maar hoe ga je hiermee om? Zelfs voor mensen die zich ‘gelovig’ noemen is het maar de vraag of ze soms niet willen weglopen voor die moeilijke woorden, die zo ver af lijken te staan van de realiteit. Ze hebben de woorden al zo vaak gehoord, dat je er doof voor kunt worden. Dan lijkt de kloof tussen theorie en praktijk wel erg groot. Al helemaal als het ongeluk, in welke vorm dan ook, in naam van een religie wordt gebracht. Er zijn er voor minder van hun geloof gevallen. De kracht ligt in het feit de eerder genoemde ‘oude uitspraken’  van stof te ontdoen. Dus niet blijven hangen in discussies over of God nu  wel of niet bestaat, maar in je eigen leven laten zien welk beeld van God beantwoordt aan liefde!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 25 augustus 2017 in het Noordhollands Dagblad

Voor velen is weer de tijd aangebroken om een tandje terug te schakelen (en niet alleen de week na de Tour de France). Om bij te komen van het leven van alledag. Eigenlijk bijzonder dat we onszelf eerst laten opbranden en dan vakantie nodig hebben? We leven in een maatschappij waar het voortdurend meer en beter presteren tot een nieuwe god verheven lijkt te zijn. Alles ten dienste van werkgever, aandeelhouders, bijbehorende stijgende winstverwachtingen en een overheid die de lat soms wel erg hoog legt. Het aantal mensen dat op steeds jongere leeftijd een burn-out krijgt blijft maar stijgen.  Ik ben geen maatschappijpessimist, maar er is duidelijk iets aan de hand. Zoals mijn naamgenoot in de Bijbel Jezus’ woorden veelzeggend en nog hoogst actueel  weergeeft: ‘Wat heeft een mens eraan als hij de hele wereld wint, maar het leven erbij inschiet?’. Of met  andere woorden: je beschadigt  het belangrijkste dat je bezit,  als je alleen maar voor  het materiële gewin gaat. Het gaat hier om prioriteiten stellen. Wat vind je in je leven werkelijk belangrijk? Is iets alleen van economische waarde of bestaan er ook andere, hogere, waarden voor je?  Om hier achter te komen,  vraagt een moment van rust en reflectie. Vakantie is een uitstekend moment hiervoor!  Succes!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 21 juli 2017 in het Noordhollands Dagblad

Een televisiereclame van een bekend frisdrankmerk laat ons indringende wijze zien wat er gebeurt als je geen keuzes maakt in je leven. Je draagt kleren die niet bij je passen, je kapsel is het niet waard deze naam te dragen en je nieuwe huis kan zomaar een vervallen kerncentrale zijn. De moraal van het verhaal: kies! Met levensbeschouwing is het eigenlijk niet anders. Zoals iemand terecht eens zei: ‘Als we nergens meer in geloven, dan kunnen we in alles geloven. Maar om daarmee om te gaan, moeten we wel in iets geloven. Dat is de vreemde schijnbare tegenstelling van deze tijd.’ Dat vraagt om zelfonderzoek.  Hierin voorziet de recent verschenen ‘Kieswijzer levensbeschouwing’, van André Droogers. Op basis van enkele korte, pakkende vragenlijsten, laat Droogers je op een luchtige manier  ontdekken wat je ten diepste gelooft. Daarbij helpen korte overdenkingen, waarvan de onderwerpen steeds tegenovergesteld aan elkaar zijn. Op een prettige manier wordt je ‘gedwongen’ om een keuze te maken; of in ieder geval aangespoord om te gaan nadenken over een keuze. Dat geldt voor iedereen: of je nu een bevestiging zoekt van wat je nu gelooft, of dat je steeds opnieuw kiest of dat je jezelf niet eens bewust bent dat je gekozen hebt. Dus doe niet zomaar wat!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 30 juni 2017 in het Noordhollands Dagblad

De combinatie van Pinksteren en kermis is zo gek nog niet. Komend pinksterweekend vindt in diverse dorpen weer de jaarlijkse kermis plaats. Oorspronkelijk was een kermis een jaarmarkt ter gelegenheid van de wijdingsdag of een andere feestdag van de lokale kerk. Het woord is dan ook een verbastering van het woord kerkmis. Op die dag kwamen de dorpelingen samen om een lokale heilige te eren en samen plezier te hebben. Je zou dus bijna vergeten hoe de kermis eigenlijk ontstaan is en nauw verbonden blijkt te zijn met onze religieuze wortels. Dan is de stap naar Pinksteren ook niet zo groot. Een feest dat christenen uiteindelijk verbonden hebben met een joods oogstfeest. Hier leidt oogst tot een nieuw begin: het ontstaan van de christelijke kerk. Niet als doel, maar wel als middel om het verhaal van Jezus brandend te houden. Want Pinksteren gaat ook over ‘vlammetjes’, om een vuur te ontsteken in de harten en hoofden van mensen. De Geest is aan het werk! Om af te sluiten met een oud-christelijke tekst: ‘De Heilige Geest drenkt wat dor geworden is, buigt wat star geworden is, koestert wat bevroren is en maakt recht wat gebogen is.’ Dit weekend dan toch ook maar een bezoek aan de kerkmis, naast de kermis?

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 2 juni 2017 in het Noordhollands Dagblad

Vandaag: Bevrijdingsdag! Een moment om stil te staan bij de bevrijding van een tirannieke onderdrukker, 72 jaar geleden. Tot 2020 staat deze dag in het teken van ‘Geef vrijheid door’. Een enigszins vreemde slogan, aangezien je vrijheid niet doorgeeft, maar de verhalen die over vrijheid gaan. En dan is het aan de luisteraar wat hij ermee doet. Je komt dan tot de pijnlijke conclusie dat daar vaak weinig van terechtkomt. Zie de oorlogen die nog steeds wereldwijd worden uitgevochten, maar soms ook al in je eigen leefomgeving. Moet je dan stoppen met deze verhalen te vertellen? Nee, zeker niet! De Bijbel verhaalt al bijna tweeduizend jaar lang over de vrijheid die apostel Paulus beschrijft: “Jullie zeggen: ‘Wij mogen doen wat we willen.’ Maar ik zeg: Ja, maar niet alles is goed. Jullie zeggen: ‘Wij mogen doen wat we willen.’ Maar ik zeg: Ja, maar alleen als je daarmee ook de anderen helpt. Jullie moeten niet alleen aan jezelf denken, maar ook aan anderen.” (BGT / 1 Kor. 10:23-24). De mens is nooit te oud om dit in de praktijk te brengen. Vrijheid gaat dus niet alleen over jezelf, maar juist ook over de relatie met anderen. Degene die zich daarvoor wil inzetten, heeft de betekenis van ware vrijheid begrepen!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 5 mei 2017 in het Noordhollands Dagblad

Vorige week viel mijn oog op een tekst op de omslag van een reclametijdschrift van een lokale grootgrutter:  ‘Pasen: aandacht voor elkaar ‘. Om de kooplust te bevorderen begrijp ik deze slogan wel. Het heeft echter in essentie niets met Pasen te maken. Het is een logisch gevolg, maar niet de reden om het te vieren. Er zijn genoeg momenten in een jaar te bedenken om aandacht aan elkaar te schenken. Het paasfeest kan een mooie aanleiding zijn. Dat wat dood was, is weer levend geworden! In een onttoverde wereld, waar geen ruimte meer is voor het mysterie, klinkt het opstandingsverhaal van Jezus absurd. Het woord absurd komt van absurdus dat ‘ongerijmd’ betekent en verbonden is met de woorden susurrus (‘gefluister’) en surdus (‘doof’). Geloven draagt volgens mij bij aan het leren omgaan met waar je op het eerste gezicht doof voor bent of wat wetenschappelijk niet te verklaren is. Het één sluit het ander niet uit. Zeker als je Jezus’ opstanding metafysisch zou willen verklaren, loop je onherroepelijk vast. Niet doen dus, maar je overgeven aan het paasmysterie, dat perspectief en hoop geeft in je leven. Een aanzet tot nieuw Leven, maar dan met een hoofdletter. Wie wil dat nu niet? Daar vraag ik graag alle aandacht voor!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 7 april 2017 in het Noordhollands Dagblad

‘Mijn rijk is niet van deze wereld.’ Regelmatig zullen Jezus’ woorden komende tijd weer doorklinken in diverse muziekuitvoeringen, in aanloop naar Pasen. We moeten dus voor het dagelijks bestuur zelf aan de slag en kunnen dit niet aan hogere machten overlaten. Mooi dat we onze volksvertegenwoordiging zelf mogen kiezen; dat is niet vanzelfsprekend. Volgende week is het weer zover. Zo zijn er partijen die claimen dat we terug moeten naar de joods-christelijke wortels van onze samenleving. Wat bedoelt men daarmee? Is men op zoek naar houvast, nadat men doof geworden is voor de (letterlijk) waardevolle verhalen, gevoed vanuit diezelfde wortels? Want als je werkelijk daar naar terug wilt keren, dan spreek je bijvoorbeeld indringend over de uitwerking van de Tien Geboden, Jezus’ Bergrede (zo een beetje zijn magnum opus) en Jezus’ verhaal van de Barmhartige Samaritaan. De discussies over de huidige ‘hot topics’ verlopen dan anders met het oog op de parlementsverkiezingen. Ze gaan dan verder dan het behoud van het paasei (dat trouwens niets met Pasen te maken heeft) of je druk maken over wat je elkaar toewenst in december. Als dat het niveau blijft, kun je spreken van een identiteitscrisis van een samenleving die op zoek is naar haar wortels.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 10 maart 2017 in het Noordhollands Dagblad

Mijn zoontje van zes jaar wees op een plaatje van een kind zonder onderbenen, in een advertentie van een stichting die zich inzet voor kinderen met een handicap in ontwikkelingslanden. Ik legde hem uit wat er aan de hand was, waarna hij zei dat hij het erg zielig vond. En dat is het natuurlijk ook: in West-Europa wordt het als vanzelfsprekend aangenomen dat je op één of andere manier wordt geholpen. Er zijn echter veel landen waar je werkelijk volledig van anderen afhankelijk bent. In Nederland komen we helaas vaak niet verder dan klagen over de hoogte van het eigen risico; de rest wordt geregeld. In veel landen is alle gezondheidszorg (of juist het ontbreken ervan) geheel voor eigen risico…Zieken en zwakken hebben het nooit breed gehad in de maatschappij. Zo lezen we ook in de verhalen over Jezus. Hij was bijzonder begaan met deze ondergewaardeerde groep. Eén van de verhalen gaat over een lamme man die op een draagbed door zijn vrienden bij Jezus wordt gebracht. Opmerkelijk: niet door goede daden of door een groot geloof werd deze man uiteindelijk genezen, maar door het geloof van zijn vrienden. Wat goed dat er een geloofsgemeenschap is, waardoor je je gedragen weet!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 10 februari 2017 in het Noordhollands Dagblad

Recente uitgaven

Adopteren volgens Murphy 

E-book | Amazon (Kindle) | Kobo | 1e druk | ISBN: 9789402152364 | juli 2016 | Prijs: € 4.99

Paperback | 1e druk | ISBN: 9789402152340 | juli 2016 | 110 pagina's | Prijs: € 14.99

Auteur: Reinier van Markus

Binnenkort verwacht

Jouw fatwa geldt hier niet - Niet eerder vertelde verhalen van de strijd tegen moslimfundamentalisme

Auteur: Karima Bennoune

(Vertaald uit het Engels; originele titel: Your Fatwa Does Not Apply Here - Untold Stories from the Fight Against Muslim Fundamentalism)