Perspicuus Publishers

Onlangs lanceerde een religieus-humanistische geloofsgemeenschap, met wortels in de apostolische traditie, het magazine Vandaag. Het moet ondersteuning bieden bij zingevingsvragen, door het ‘zoeken naar eigen antwoorden die perspectief bieden’, aldus het voorwoord. Mensen die hun levensverhaal vertellen in de diverse artikelen moeten daarbij helpen. Wat ik miste was een achterliggende motivatie. Zingeving kan nooit een doel op zichzelf zijn. In de afgelopen eeuwen hebben miljoenen mensen moed kunnen putten uit Jezus’ woorden: Maak je geen zorgen over morgen. Bewaar die zorgen maar voor morgen. Je hebt het al moeilijk genoeg met vandaag. Dit zijn geen loze woorden, maar worden voorafgegaan door een duidelijke motivatie: Houd je bezig met Gods nieuwe wereld en doe wat God van je vraagt. Dan zal God je al die andere dingen ook geven. Het gaat dan niet meer alleen over vandaag, maar over iets dat daaraan voorbij reikt (en dan spreek ik niet over de dood). Dan gaat het ook niet meer alleen over jezelf, maar over iets dat groter is en waar je deel van uit mag maken. Vanuit dit verhoogde perspectief, komen je eigen worstelingen in een ander daglicht te staan. Ze zijn niet verdwenen, maar je kunt wel bijdragen aan die nieuwe wereld, waarvan de contouren vandaag al zichtbaar zijn!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 29 juli 2016 in het Noordhollands Dagblad

Het is een druilerige maandagochtend en ik loop in alle vroegte het treinstation Brussel-Zuid/Midi uit. Ik stuit op een peloton militaire auto’s die de plaats moeten beschermen tegen mensen met gewelddadige denkbeelden; niet tegen een religie. Dat herinnert me er weer aan dat ik twee dagen in een stad zal doorbrengen waar de spanning in het hart van Europa voelbaar is. Het gevaar kan van alle kanten komen. De volgende ochtend word ik vroeg opgeschrikt door luide sirenes van hulpdiensten, die zich naar een onheilsplek spoeden. Nieuwssites vertellen me later dat het gaat om een misplaatste grap die een aanslag moest lijken, nog geen kilometer van mijn hotel. Voor alle aanslagen kunnen we geen groepen mensen verantwoordelijk houden. Alleen de daders zelf; niemand anders! Wel geloof ik dat iedereen de verantwoordelijkheid heeft zijn geloofsovertuiging te onderzoeken op geweldadige elementen en waar nodig deze opnieuw uit te (laten) leggen. Als ik geweldadige delen van de Bijbel lees zoals ze ooit zijn opgeschreven, en nog kwalijker, ook ten uitvoer breng, dan ben ik niet beter dan de moslimterrorist in de straten van Brussel. Vrij naar de apostel Paulus: ‘Onderzoek alles, maar behoudt het goede.’ Het goede kan nooit gewelddadig zijn. Iedereen is daar verantwoordelijk voor!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 1 juli 2016 in het Noordhollands Dagblad

Leven is lijden, wordt als stelling geponeerd in het boek De verovering van de vrijheid van de Belgisch-Poolse filosofe Alicja Gescinska. Dit lijkt nogal deprimerend, maar als je de achtergrond van haar motivatie bekijkt, dan is dat het allerminst. Ze stelt dat de vraag naar de zin of onzin van het lijden en het kwaad in de wereld, voor zowel gelovigen als niet-gelovigen relevant is. De eerste groep kan God nog de schuld geven, maar ze vraagt zich af of dat wel terecht is. Volgens haar hoort lijden bij het leven, omdat wie leven wil onvermijdelijk zo nu en dan ook moet lijden. Als je zin aan het leven wilt geven, dan moet je volgens haar ook het lijden een plaats geven in datzelfde leven. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Soms is de pijn zo groot, waardoor de grens vervaagt tussen wat zinvol en zinloos lijkt. Door deze teleurstelling kan het beeld van een goede God als een rode lap op een stier werken. Een God die alleen  verantwoordelijk wordt gehouden voor het lijden, is volgens mij niet eerlijk. Die verantwoordelijkheid dient correct geadresseerd te worden, vrij naar een uitspraak van de Ierse filosoof Edmund Burke: Het kwaad kan alleen maar overwinnen als goede mensen niets doen!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 3 juni 2016 in het Noordhollands Dagblad

Gisteren vielen Bevrijdingsdag en Hemelvaartsdag op dezelfde dag. Dat was voor de tweede keer in de geschiedenis. Voor het eerste feest leek meer aandacht te zijn. Het tweede feest zal veel mensen volledig ontschoten zijn, anders dan de kop van een reclamefolder van een bouwmarkt die schreeuwde open te zijn. In ieder geval een dag voor een feestje! Om de bevrijding van een bezetter te vieren én te bezinnen op de onvrijheid in andere delen van de wereld. Hemelvaartsdag is een ander verhaal, maar toch ook weer niet. Als het op metafysica aankomt is het inderdaad problematisch. De Bijbelschrijvers wisten dat ook al: aan Jezus’ volgelingen wordt gevraagd waarom ze zo naar de hemel staan te staren.  Dat heeft geen enkele zin. God of Jezus verbergen zich niet achter een wolk of ergens in het ‘blau hinein’. Als het geloof zich beperkt tot godsbeelden van ‘een man met een baard’ boven ons hoofd die zegt wat wel en niet mag, dan zijn we niet veel vooruitgekomen in de afgelopen eeuwen. Jezus’ volgelingen krijgen wel de belofte dat Jezus zal terugkeren onder de mensen. Een bevrijdende gedachte, maar ook één met een opdracht. Dan werk je vanaf vandaag al aan een nieuwe manier van samenleven, waar altijd vrijheid is.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 6 mei 2016 in het Noordhollands Dagblad

Tegenwoordig hoef je geen televisie aan te zetten, internetzoekmachine te openen of brievenbus te legen of je wordt wel overspoeld door allerlei goededoelenloterijaanbiedingen, soms zelfs in verhullende vorm. Onder het mom van goeddoen wordt je een beeld aangepraat dat je wel gek zou zijn als je je postcode, bankrekeningnummer of zelfs je vrienden niet opoffert voor het grote geld. Een simpele handeling en een klein geldbedrag lijken eenvoudig de weg te openen naar de hoofdprijs en en passant help je ook nog arme kindjes in Afrika of je dementerende buurvrouw die jij niet eens kent. Dit klinkt als een heldendaad, maar het is niets minder dan commerciële prietpraat. Mijn aversie tegen dergelijke praktijken wordt met name gevoed door de ongelukkige combinatie: een klein beetje geld geven met de kans om er zelf geldelijk (veel) beter van te worden. Een ietwat vreemde combinatie, waar het onduidelijk is wat het werkelijke motief van de gever is. Nu wil ik mij niet opwerpen als moraalridder, maar hierbij moet ik onwillekeurig denken aan woorden die aan Jezus worden toegeschreven: ‘Geven maakt gelukkiger dan ontvangen.’ Iets om bij stil te staan in de strijd tegen deze loterijterreur, tijdens de Week van het geld die volgende week begint.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 11 maart 2016 in het Noordhollands Dagblad

Levenslust

Vorige week kwam een commissie met een advies aan de Tweede Kamer om geen ruimte te bieden aan familieleden en vrienden om hun geliefden, die hun leven als voltooid zien en niet ondraaglijk lijden,  te helpen met euthanasie. Ik besef dat ik me in een slangenkuil begeef, als dit onderwerp wordt aangesneden. Daarom leest u ook geen moreel oordeel of een pleidooi ter ondersteuning van voor-of tegenstanders. Tussen de stroom aan reacties die op gang kwam, viel er één op van de artsenfederatie KNMG. Deze niet-religieuze organisatie stelde de basale vraag: Hoe kunnen we als samenleving voorkomen dat mensen hun leven ‘voltooid’ achten? Een poging voor een bijdrage aan een antwoord. Een voltooid leven ervaren dat nog niet is afgelopen, lijkt me ook dodelijk vermoeiend. Als relatief jongere heb ik natuurlijk makkelijk praten, maar ik denk dat het leren omgaan met de (toekomstige) ouderdom vandaag al begint. Welke zaken geven zin aan het leven? Hoe ga ik om met tegenslagen? Kan ik accepteren dat niet alles op afroep verkrijgbaar is, in een wereld waar veel zaken met één muisklik geregeld zijn? Zijn geboorte en een vrijwillig levenseinde een recht? Onder dit gesternte staat hier natuurlijk het zelfbeschikkingsrecht ter discussie. Dit kan volgende week nog een levendige discussie opleveren, tijdens de Week van de euthanasie.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 12 februari 2016 in het Noordhollands Dagblad

Op een wat kille decemberochtend, op een kerkplein in een Slowaaks stadje, valt mijn oog op een geparkeerde fiets, pal voor een geopende kerkdeur. De berijder heeft zojuist wat boodschappen gedaan, op te maken uit de inhoud van zijn fietsmandje op zijn bagagedrager. Hij is de kerk binnengegaan. Een mooi begin van de dag. Even weg van het rumoer van de straat, het rumoer misschien in zijn eigen hart. Even contact met iets hogers, datgene wat zich buiten hemzelf bevindt. Even tot zichzelf komen om de dag weer aan te kunnen. Wie zal het zeggen? Het beeld lijkt wel een stilleven als in een schilderij, geen mens eromheen. De Britse schrijver en christelijk denker C.S. Lewis (1898-1963) schreef in zijn boek Christelijk leven, in een hoofdstuk getiteld ‘Hoop’:’De meeste mensen zouden, als ze echt in hun eigen hart hadden leren kijken, weten dat ze verlangen naar iets dat in deze wereld niet te krijgen is. Het wordt je door alle dingen in deze wereld aangeboden, maar ze maken de belofte nooit helemaal waar.’. Heeft u zich ook dit jaar weer voorgenomen op zoek te gaan naar dingen die er werkelijk toe doen? Om even van de fiets van het dagelijks leven af te stappen en door die geopende deur naar binnen te gaan? Ik hoop u graag een keer te ontmoeten.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 15 januari 2016 in het Noordhollands Dagblad

Onlangs stapte een collega mijn kantoor binnen en vroeg: ‘Kan het kloppen dat je ook iets bij een kerk doet? Ik heb zoiets weleens gelezen.’ Ja, dat klopt, refererend aan deze maandelijkse columns. Er ontspon zich een interessant gesprek, waarin mijn collega aangaf weinig meer met het geloof op te hebben. Een van de redenen bleek de onbeantwoorde vraag over het lijden en geweld in de wereld. Als God zou bestaan, dan…? Dit is een klassieke tweespalt, waarin mijn collega niet alleen staat. Ik heb er weinig over gezegd, anders dan dat ik het punt begreep. Een nieuwe column was geboren. Hoe verhoudt God zich tot lijden en geweld? Ook ik heb geen sluitend antwoord. Maar ik wil er niet aan dat God niet zou bestaan. De vraag is daarmee namelijk ook niet beantwoord en er blijft een onbevredigend gevoel over. Het ontneemt het zicht op enig perspectief en hoop. Ook dit is geen sluitend antwoord, maar als je een sluitend antwoord wilt, wil je een totaalsysteem. Dat is makkelijk voor fundamentalisten, degenen die graag hun eigen gelijk willen verabsoluteren, met juist lijden en geweld tot gevolg. Het is echter dodelijk voor degenen die willen geloven. Geloof is complex. Voor deze open vraag houd ik dan ook het antwoord graag open. Open richting God!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 25 september 2015 in het Noordhollands Dagblad

Hoe denkt u dat uw leven er in 2025 uitziet? Eén van de voormannen van de Protestantse Kerk in Nederland probeerde onlangs deze vraag voor de kerk te beantwoorden. Het kwam erop neer dat er iets moet veranderen wil de kerk overleven.  Daar ben ik het mee eens; verandering is van alle tijden. Net als elke organisatie is de kerk voortdurend in beweging. Dat de kerken altijd bomvol gezeten zouden hebben en plotseling sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw leegliepen, verwijs ik naar het rijk der fabelen. Mijn overgrootouders waren begin vorige eeuw al buitenkerkelijk, als één van de 30% van de Nederlanders destijds. Als zoekenden vonden ze uiteindelijk een plek in een kerk waar ze zich thuis voelden. En zo gaat het volgens mij nu ook. Tegenwoordig  spreken kerken de meeste mensen in vorm en inhoud niet meer aan en zullen in de huidige vorm schaars worden. Nieuwe vormen van kerk-zijn zullen ontstaan, die helpen antwoord te geven op de grote levensvragen. Het enige gevaar dat ik zie is als reactie op het resonerende ‘back to basics’, als dé oplossing voor een vernieuwde kerk, dat mensen naar fundamentalistische geloofsinterpretaties grijpen die schijnzekerheid bieden, maar mens en kerk niet vooruithelpen. Dan weet u in ieder geval waar ik níet wil staan in 2025.

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 23 oktober 2015 in het Noordhollands Dagblad

Velen hebben de koffers na de zomervakantie weer uitgepakt en zijn vol goede moed aan het tweede gedeelte van dit jaar begonnen. Maar voor je het weet beland je weer in dezelfde sleur of maak je je weer zorgen over allerlei zaken, net als vóór de vakantie. Dan is het nu een goed moment om daar verandering in te brengen. Vrij naar de schrijver van het Bijbelboek Prediker: ‘Verander de dingen die je kunt veranderen, accepteer de dingen die je niet kunt veranderen. Heb de wijsheid om te weten wat het verschil is’. Wanneer je zelf verantwoordelijkheid neemt voor de keuzes in je leven en daarbij behorende gedachten, gevoelens en gedrag, dan ben je volgens mij in staat om veranderingen aan te brengen wanneer je leven daarom vraagt. Je bent niet overgeleverd, maar hebt de sleutel zelf in handen. Daar is echter wel moed voor nodig. Bepaalde omstandigheden zijn echter niet maakbaar of te sturen zoals je dat wilt. Het is dan de opdracht om dit te erkennen, om het vervolgens te accepteren en los te laten. Wijsheid is leren inzien wanneer je zelf veranderingen aan kan brengen in je leven en wanneer je je juist dient over te geven. Voor mij aan God, voor een ander misschien aan het lot. Veel wijsheid gewenst!

Reinier van Markus

Gepubliceerd op vrijdag 28 augustus 2015 in het Noordhollands Dagblad

Recente uitgaven

Adopteren volgens Murphy 

E-book | Amazon (Kindle) | Kobo | 1e druk | ISBN: 9789402152364 | juli 2016 | Prijs: € 4.99

Paperback | 1e druk | ISBN: 9789402152340 | juli 2016 | 110 pagina's | Prijs: € 14.99

Auteur: Reinier van Markus

Binnenkort verwacht

De verblinde adelaar

2e druk | Auteur: H.C. Whitley